Beton in de circulaire economie

In de circulaire economie krijgen grondstoffen en bouwdelen keer op keer een nieuw leven, doordat ze het liefst zo hoogwaardig mogelijk worden hergebruikt. Dat vraagt om een andere manier van denken en werken dan we gewend zijn. In de betonsector valt veel winst te behalen met de circulaire economie.

Beton_Nieuws_Oss_WindshiftenDe circulaire economie in de betonketen vereist organisatie en samenwerking, met als doel maximaal hergebruik van materialen en grondstoffen. Dat wil zeggen verticale integratie van het bouwproces, financiering, gebruik en onderhoud. Bijvoorbeeld dat in de ontwerpfase al voorwaarden gesteld zijn aan de materialen, zodat die optimaal geschikt zijn voor hergebruik of tijdens de uitvoeringfase partijen samenwerken om beton te verduurzamen. Foto: Bouwoort

Wat is circulair beton?

Bouwdelen moeten na gebruik goed te demonteren en te slopen zijn. Het betonnen gebouw, constructie of kunstwerk moet zo gedetailleerd worden dat ze tijdens de sloop niet verontreinigd worden door andere materialen zoals zand of gips. Zo zijn bij recycling de oorspronkelijke grondstoffen weer inzetbaar voor nieuw beton. Hiervoor is het nodig om opnieuw na te denken over zaken als eigendom en gebruik en de rol die partijen in de kringloop op zich nemen. 

Hoogwaardig hergebruik: Van beton naar beton

Betonnen constructies worden aan het eind van hun levensduur gesloopt. Dit sloopbeton wordt al op grote schaal hergebruikt door het te verwerken tot granulaat voor wegenbouw. Dit is geen hoogwaardig hergebruik omdat niet alle grondstoffen van het beton optimaal worden benut. Meer hoogwaardig hergebruik van beton is Toepassing van Advanced Dry Recovery om op basis van elektrische fragmentatie het betonpuin te scheiden in de originele componenten: zand, granulaten en (grondstof voor) cement. Hoogwaardig granulaat voor betonproductie: natuurlijk steengruis van gebroken en gewassen beton dat weer input is voor nieuw beton. Hergebruik van betonblokken voor bijvoorbeeld gebouwskeletten, landingsbanen of banken in de openbare ruimte. Circulair gezien is dit de beste optie omdat er geen extra stappen nodig zijn die energie kosten, je kunt de blokken immers direct opnieuw gebruiken. 

Circulair beton in een economisch systeem

De circulaire economie moet worden gezien als een economisch systeem dat is bedoeld om herbruikbaarheid van grondstoffen, producten en menselijke talenten te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Dat is anders dan het nog veel voorkomende lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die na verbruik worden afgedankt of vernietigd. Vanuit de benadering van een circulaire economie is het niet de vraag wat je met afvalstoffen kunt, maar hoe je in een volgende cyclus ervoor kunt zorgen dat producten, materialen en grondstoffen effectief kunnen worden teruggewonnen en weer opnieuw gebruikt. 

Grondstoffenbank voor circuliar beton?

Een middel om deze circulaire samenwerking te ondersteunen is een grondstoffenbank, waar teruggewonnen materialen ingenomen en opnieuw verkocht worden. Op de website van RVO vindt u meer informatie over de voordelen, voorwaarden en valkuilen van een dergelijke grondstoffenbank. Ook kan het helpen om een materialenpaspoort te introduceren, een soort label dat aangeeft wat er precies inzit, in welke hoeveelheden en in welke samenstelling. Daardoor zijn grondstoffen herkenbaar, breed en efficiënt opnieuw te gebruiken.